“Ik wil een ‘hands-off’ bevalling”

Gepubliceerd op 24 juni 2026 om 10:45

In mijn werk als praktijkassistente van de verloskundige kom ik van alles tegen. Zo ook de discussie over een hands-off bevalling. Laten we daar eens induiken, want er zijn nogal wat verschillende inzichten in deze trend.

De inspiratie voor dit(deze?) blog kwam omdat mijn collega verloskundige een dienst had gedraaid. Een dienst betekend dat ze bereikbaar is voor bevallingen, en dus midden in de nacht gebeld kan worden en aan het werk moet. Zo ook tijdens deze dienst.

Ze wordt gebeld door de partner van een zwangere, waarbij de bevalling begonnen is. De verloskundige gaat langs om de situatie in te schatten. Mevrouw is inderdaad “beginnend in partu” van haar eerste kindje, wat betekend dat ze weeën heeft maar nog aan het begin van het proces van de bevalling zit. De verloskundige biedt aan om de ontsluiting te meten, maar daar hadden de zwangere en haar partner geen behoefte aan. De verloskundige vertrekt weer, met instructies dat ze altijd mogen bellen, en dat zij om een bepaalde tijd weer langs komt of contact opneemt om te kijken hoe het is.

Voor dat moment van contact weer is aangebroken, belt partner naar de verloskundige. Niet met de vraag die zij had verwacht (“wil je deze kant op komen, het wordt nu heftiger”), maar met de boodschap “het kindje is een half uur geleden geboren hoor, kun je nu toch deze kant op komen?”
Je begrijpt dat de verloskundige even van haar à propos was. Eenmaal bij het gezin gearriveerd ligt er een gezond kindje in het bed bij de moeder, en helpt mijn collega met de laatste fase van de bevalling.

Nou is een situatie waarbij het kindje eerder geboren wordt dan dat de verloskundige er al is niet zeldzaam, al komt het niet vaak voor. Dit soort ‘super snelle’ bevallingen zijn meestal ongecompliceerd (daardoor gaat het ook zo snel), en de ouders zijn overdonderd door wat er zojuist gebeurd is. Het verschil met deze casus is, dat deze mensen dit al gepland hadden en graag een ‘hands-off’ bevalling wilden. Ze hadden dit alleen niet besproken met de verloskundigen…

Uiteraard is het je eigen keuze wat je verteld aan je verloskundige, en moet er sowieso genoeg vertrouwen zijn om dit soort vragen te kunnen stellen. De meeste verloskundigen staan open voor dit soort vragen, en hebben er geen problemen mee om jou te laten bevallen op een manier die voor jou passend is. Maar bespreek dit soort situaties of wensen ALTIJD met je verloskundige! Als zorgverlener is zij verantwoordelijk voor de gezonde uitkomst van de bevalling, en door dit soort wensen niet te bespreken creeër je een hele kwetsbare situatie voor jezelf en de verloskundige.

Want wat als het niet goed gegaan was, tijdens de bevalling? Stel je voor, dat je in het meest verdrietige scenario, je het kindje of de moeder verliest. Wie denk je dat zich dan moet verantwoorden voor deze situatie? Ik geef je 1 hint; het zijn niet de ouders in eerste instantie. 
Wiens werkplezier en leven heb je voor de rest van de tijd getraumatiseerd als je dit soort dingen zonder overleg doet? Uiteraard dat van de partner, maar OOK dat van de verloskundige. Een kindje dat sterft onder zorg van de verloskundige laat ALTIJD een kras achter. Een kras op de ziel, in het hoofd en in het hart van de professional.

Het gaat er niet om dat je dit als zwangere of als koppel wil, om welke reden dan ook. Het gaat erom dat je willens en wetens een professional in een situatie zet die haar ontzettend kwetsbaar maakt en wellicht kan beschadigen voor de rest van haar (werkbare) leven. 
Op het moment dat je dit soort wensen bespreekt met de verloskundige, dan kan zij samen met jou/jullie de risico’s in kaart brengen, en samen met jullie tot een goed plan komen om jullie wens te honoreren zonder dat dit háár kan beschadigen. Want ja, dan komen er dingen op papier te staan. Dan kunnen jullie op papier aangeven dat de verantwoording bij jullie ligt, en je de verloskundige niets kwalijk neemt als het niet uitpakt zoals je gedroomd had. Dus ja, uiteindelijk is het een gevalletje “ze wil zich gewoon indekken”, maarja, is dat zo raar?

Wat als ze niet meer mag werken, maar kostverdiener is voor haar gezin? Wat als ze daardoor de hypotheek niet meer kan betalen en zij met haar hele gezin financieel aan de grond komt te zitten? Wat als ze aangeklaagd word door jullie, omdat je het na een verkeerde uitkomst toch je frustratie bij iemand kwijt wil? 

Je hebt altijd de keus om het “hands-off” te willen doen, maar heb dan ook de ballen om het officieel te regelen…